NEK 2026

İstanbul Üniversitesi Kütüphane ve Dokümantasyon Daire Başkanlığı, İbn Haldun Üniversitesi Kütüphane Daire Başkanlığı ve İstanbul Medeniyet Üniversitesi Kütüphane ve Dokümantasyon Daire Başkanlığı iş birliğiyle düzenlenecek konferans, 1 Aralık 2026 tarihinde İstanbul Üniversitesi ev sahipliğinde “Nadir Eserler ve Kültürel Miras Diplomasisi” temasıyla  gerçekleştirilecektir.

Bu yıl “Nadir Eserler ve Kültürel Miras Diplomasisi” ana temasıyla düzenlenecek NEK 2026’da; nadir eserlerin kültürel diplomasi ve ortak hafızadaki yeri başta olmak üzere dijital dönüşüm ve yapay zeka, koruma-restorasyon ve konservasyon, afet risk yönetimi, belge sahteciliği ve özgünlük incelemeleri, kültürel miras kaçakçılığı, hukuk ve etik, koleksiyon yönetimi, müzayedecilik ve yeni teknolojiler gibi güncel konular ele alınacaktır.

Akademisyenleri, kütüphanecileri, arşivcileri, konservatör ve restoratörleri, müzecileri, koleksiyonerleri, nadir eser uzmanlarını, araştırmacıları, öğrencileri ve kültürel miras alanında çalışan tüm paydaşları NEK 2026’da buluşmaya davet ediyoruz.

OTURUM BAŞLIKLARI

1.Dijital Dönüşüm ve Yapay Zeka

Yapay Zeka ve El Yazmaları: Yapay zekâ algoritmaları ile okunması zor el yazmalarının (paleografi) otomatik çözümlenmesi ve transkripsiyonu.

• Dijital Restorasyon Teknolojileri: Hasar görmüş nadir eserlerin dijital ortamda yapay zekâ ve görüntü işleme teknolojileriyle aslına uygun onarımı.
• Metaverse ve Sanal Kütüphaneler: Nadir eser koleksiyonlarının üç boyutlu (3D) modellenmesi ve sanal gerçeklik (VR) dünyasında sergilenmesi.
• Büyük Veri (Big Data) Analitiği: Milyonlarca dijitalleştirilmiş nadir eserin veri madenciliği yöntemleriyle analiz edilerek yeni tarihi bağların keşfedilmesi.

2.Koruma, Restorasyon ve Konservasyon

Önleyici Konservasyonda Yeni Yaklaşımlar: Akıllı sensörler ve IoT (Nesnelerin İnterneti) teknolojileriyle nadir eser depolarının iklimlendirme kontrolü.

• Biyolojik Tehditler ve Nanoteknoloji: Kitap kurtları, mantarlar ve mikroorganizmalara karşı nanoteknolojik ve çevre dostu koruma yöntemleri.
• Afet Yönetimi ve Acil Eylem Planları: Deprem, yangın ve sel gibi doğal afetlerde nadir eser kütüphanelerinin ve arşivlerinin tahliye ile koruma stratejileri.
• Malzeme Analizinde Tahribatsız Yöntemler: Eserlere zarar vermeden mürekkep, kağıt ve cilt yaşını tayin eden kimyasal/fiziksel analiz yöntemleri.

3.Hukuk, Etik ve Koleksiyon Yönetimi

Dijital Haklar ve Telif Hukuku: Dijitalleştirilen nadir eserlerin açık erişime açılmasında telif hukuku, fikri mülkiyet ve etik sınırlar.

• Kültürel Miras Kaçakçılığı ve Blokzincir: Eserlerin menşei takibinde ve sahteciliğin önlenmesinde blokzincir teknolojisinin kullanımı.
• Nadir Eser Müzayedeciliği ve Koleksiyonculuk: Küresel pazarda nadir eserlerin ekonomik değeri, ekspertiz kriterleri ve özel koleksiyonların kurumsallaşması.
• Nadir Eserlerde Belge Sahteciliği ve Özgünlük İncelemeleri: El yazmaları, tarihî belgeler, nadir kitaplar, imza, mühür ve diğer belge unsurlarında sahtecilik türleri; özgünlük ve aidiyetin belirlenmesinde adli belge inceleme yöntemleri; mürekkep, kâğıt, yazı, imza ve baskı özelliklerinin tahribatsız analizi; multispektral görüntüleme, VSC, Raman, FTIR, UV/IR ve yapay zekâ destekli inceleme teknikleri ile hukuki ve etik boyutlar.

4. Nadir Eser ve Sanat

• Kitap Sanatları ve Geleneksel Bezeme: Hat, tezhip, minyatür, ebru ve cilt sanatlarının nadir eserlerdeki yeri ve tarihsel gelişimi.

• Nadir Eserlerde Sanatsal Üslup ve Estetik: Yazma eserlerin sanatsal özellikleri, dönemsel üslupları ve kültürel etkileşimleri.

• Tarihi Ciltler ve Cilt Sanatı: Geleneksel cilt teknikleri, şemse, salbek, köşebent ve miklep gibi cilt unsurlarının sanatsal ve teknik açıdan incelenmesi.

• Yazma Eserlerde Sanat ve Zanaat İlişkisi: Kâğıt, mürekkep, boya ve diğer malzemelerin üretim teknikleri ile sanatkârların eserlerdeki rolü.

• Nadir Eserlerin Sergilenmesi ve Müzecilik: Nadir eserlerin sanatsal değerlerinin sergileme, küratörlük ve çağdaş müzecilik uygulamalarıyla görünür kılınması.

• Sanat Eserlerinde Özgünlük ve Provenans: Nadir eserlerin sanatsal kimliğinin, üretim döneminin ve tarihsel aidiyetinin belirlenmesi.